Horizontaal Toezicht

Veel overheidsinstanties hebben een horizontaal toezicht (HT) convenant met de Belastingdienst gesloten of hanteren in de praktijk een dergelijke werkwijze. Bij HT is samenwerking het sleutelwoord. Door samenwerking tussen de Belastingdienst en belastingplichtige, kan de kwaliteit van de aangiften worden geborgd en verbeterd. Voor belastingplichtigen heeft HT in theorie een aantal voordelen, te weten:

  • Eén aanspreekpunt bij de Belastingdienst;
  • Transparante open werkwijze met de Belastingdienst
  • Aangepast toezicht: bouwen aan vertrouwen ipv verticale relatie  

Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht (DHT)

In het jaarplan 2020 van de Belastingdienst is een wijziging in de aanpak HT opgenomen: de doorontwikkeling HT (DHT). Deze DHT is een gevolg van de evaluatie van het huidige HT en de manier waarop hier in de praktijk door zowel belastingdienst als belastingplichtige vorm en inhoud aan wordt gegeven. Eén van de gevolgen van het DHT is dat de Belastingdienst de organisaties die voor HT in aanmerking (willen) komen, gaat splitsen in drie groepen.

De Belastingdienst heeft eerder dit jaar (2020) haar HT ‘’klanten’’ middels een brief geïnformeerd en wij zien in de praktijk dat de eerste verkennende gesprekken in het kader van DHT met de belastingplichtigen worden gepland. 

Veel overheidswerkgevers zullen in de 2e categorie vallen waardoor er in de meeste gevallen de mogelijkheid bestaat om een nieuw, individueel (D)HT convenant af te sluiten. Kleinere gemeenten zullen hier kwalificeren voor de 3e categorie.

Overheidsinstanties die kwalificeren als grote ondernemingen (2e categorie uit het overzicht hiernaast) kunnen indien aan de voorwaarden daarvoor wordt voldaan een individueel DHT convenant afsluiten voor een periode van 3 jaar. Om voor een nieuw convenant in aanmerking te (kunnen) komen, is vereist dat de organisatie een 'self assesment' uitvoert. Middels het 'self assessment' brengt de organisatie zelf in beeld of zij voldoet aan de geschiktheidscriteria voor HT. Dit document moet minimaal de volgende onderdelen bevatten:

  • De bereidheid om (fiscaal) transparant te zijn;
  • De bereidheid tot een zakelijke werkrelatie met de Belastingdienst;
  • Vastlegging van de fiscale strategie;
  • Een fiscale risicoanalyse;
  • Een adequaat werkend monitoring systeem (TCF);
  • Aanleveren van gegevens ten behoeve van de belastingheffing bij derden.

Daarnaast kan in het self assesment aanvullend nog het volgende worden opgenomen:

  • Een algemene beschrijving van alle betrokken rechtspersonen en activiteiten;
  • Een beschrijving van de fiscale organisatie en borging: key persons en verdeling taken, bevoegdheden verantwoordelijkheden;
  • Een overzicht met de gemaakte afspraken (APA, ruling, VSO);
  • Een overzicht met verbeteringen, inclusief management reactie.

 
Traject DHT

Het traject naar verlening van het HT convenant ziet er in grote lijnen veelal als volgt uit:
Er vindt een evaluatie en toekomstgericht gesprek plaats tussen Belastingdienst en belastingplichtige;
Belastingplichtige stelt -indien zij in aanmerking wil komen voor een nieuw HT convenant- het self assesment op en deelt deze met de Belastingdienst;
De risicoanalyse speelt hierin samen met het benoemen van concrete acties die volgen uit de risicoanalyse veelal de inhoudelijke basis voor HT
De Belastingdienst geeft feedback op het self assesment en kan indien van toepassing vragen om aanpassing of aanvulling van de documentatie;
Er vindt een evaluatie gesprek plaats tussen het bestuur van de belastingplichtige en de Belastingdienst;
Na overleg kan het HT-convenant desgewenst worden verlengd in de ‘’nieuwe stijl’’.
 


Ondersteuning Fiscaliade in de praktijk

Wij zijn in de praktijk betrokken bij verschillende DHT trajecten in de publieke sector en het (mede) opstellen van de bijbehorende self assesments. Onze eerste ervaring is dat organisaties waarbij het TCF en de vastlegging daarvan op orde is, desgewenst op relatief korte termijn kunnen voldoen aan het opstellen van het self assesment en daarmee in aanmerking (kunnen) komen voor verlenging van het HT convenant met 3 jaar.
Bij het opstellen van de self assesment en dan met name het vaststellen en inzichtelijk maken van de key risks, kunnen (nieuwe) fiscale aandachtspunten voor de organisatie naar boven komen. Dit betekent dat het self assesment tevens een kans en optimalisatie mogelijkheid voor uw organisatie kan zijn om fiscaal (beter) in control te komen en uw TCF verder te versterken.
Fiscaliade beschikt over specialisten op alle heffingsmiddelen met tevens ervaring met (D)HT, waardoor wij u in het gehele traject kunnen begeleiden en van integraal advies kunnen voorzien. Wij helpen u graag bij het opstellen van uw self assesment en het traject dat moet leiden tot het afsluiten van een nieuw HT convenant.

 

Inrichten van een TCF bij publieke instellingen


Bij publieke instellingen zou het opzetten van een fiscaal beheerssysteem aan de ene kant vanzelfsprekend moeten zijn omdat de organisaties een intrinsieke motivatie hebben om zich aan wet- en regelgeving te houden. In de praktijk blijkt het echter moeilijk te zijn en veel tijd te kosten om het fiscale beleid vast te leggen, te laten zien hoe een juiste uitvoering in de praktijk en processen wordt geborgd, alsook het inregelen van de (verbijzonderde) interne controle. De uitdaging van Horizontaal toezicht bij publieke instellingen is dan ook om:
Aan de voorkant het fiscale beleid goed en volledig vast te leggen;
De uitvoering zodanig in te richten dat in de processen en systemen de fiscaliteit zichtbaar wordt geborgd en;
Dat de werkwijze achteraf zichtbaar gecontroleerd wordt
Wij ondersteunen uw fiscaal expert door binnen uw organisatie zijn/haar rechterhand te zijn. Een back-up voor uw praktijk en alle kennis praktisch binnen handbereik!


Dit samenstel van beheersmaatregelen aan de voorkant, de uitvoering in de praktijk en de controle achteraf vormen de “first, second and third line of defense” waardoor risico’s binnen de organisatie geminimaliseerd kunnen worden en zoveel mogelijk worden uitgesloten. Steekproeven zijn een uitstekend middel om de fiscale positie en processen te controleren en te optimaliseren. Wij beschikken over dezelfde software als de Belastingdienst om een steekproef te trekken, oorspronkelijk ontwikkeld voor gebruik door de FIOD.


Een goede fiscale beheersing zorgt ervoor dat een organisatie op tijd en op de juiste wijze aan haar fiscale verplichtingen kan voldoen, risico’s minimaliseert en kansen benut waardoor correcties en boetes worden voorkomen. Hier dragen wij vanuit onze expertise graag aan bij!
Wat levert Horizontaal Toezicht de organisatie op?
Fiscaliade heeft inmiddels diverse gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen en ZBO’s ondersteund naar aangepast toezicht. Dit houdt in dat de organisatie het algemene toezicht verlaat omdat de belastingdienst voldoende vertrouwen heeft in de fiscale beheersing van de interne processen. Het aangepaste toezicht houdt in dat de organisatie onder een minder frequent en minder gedetailleerd niveau van toezicht door de belastingdienst wordt gesteld, maar dat de organisatie zichzelf gaat controleren en de uitkomsten inzichtelijk en bespreekbaar maakt met de Belastingdienst.
Onze beproefde aanpak bij het opstellen van een TCF en Horizontaal Toezicht
Wij begeleiden publiekrechtelijke instellingen door een mix van maatregelen aan te bieden op het gebied van:

  • Opleiding;
  • Ondersteuning door onze fiscale experts;
  • Fiscale coach en vraagbaakfunctie;
  • Beoordeling huidige mate van beheersmaatregelen en;
  • Het doen van aanbevelingen om deze te optimaliseren naar een TCF.

Onze inzet is sterk afhankelijk van de eigen fiscale slagkracht en beschikbare capaciteit bij de organisatie, maar wel sterk doelgericht om te komen tot het opzetten van een TCF op basis waarvan de organisatie een horizontaal toezicht convenant kan sluiten.
Om risico’s te beheersen, kansen te benutten en kosten te besparen dient de organisatie duidelijk vast te stellen hoe zij wil omgaan met fiscaliteit. Dit legt de organisatie vast in een fiscaal beleidsplan.
Middels een nulmeting (fiscale scan) kan de huidige mate van beheersing van de fiscaliteit worden vastgesteld en worden aanbevelingen gedaan om tot een TCF te komen. Deze aanbevelingen zijn de input voor een fiscale actielijst die de basis vormt om de acties te plannen, in de organisatie uit te zetten en te monitoren.
Door het implementeren van de aanbevelingen tot concrete actiepunten en deze acties uit te voeren wordt een concrete invulling gegeven aan versterking van het TCF. Hierdoor komt de organisatie in control en gaat zij van controle achteraf naar beheersing vooraf en ontstaat ruimte voor optimalisering. Hierbij is tevens de kennis van medewerkers belangrijk. Fiscaal betrokken medewerkers dienen bekend te zijn met de voor hen relevante fiscale aspecten. Dit kan worden uitgewerkt in een opleidingsplan. Omdat eventuele bevindingen vanuit AO/IC risicogebieden van het TCF blootleggen kunnen deze acties weer worden opgenomen op de fiscale actielijst. Zo blijft een cyclus van fiscale procesverbetering bestaan.
 

Actueel